काठमाडौ, राष्ट्रियसभा सदस्यको १९ सिटका लागि हुने निर्वाचनमा सातै प्रदेशबाट ५२ जनाले मनोनयन दर्ता गराएका छन् ।
सत्ता गठबन्धन विपक्षीसँग प्रतिस्पर्धा गरेरै अघि बढ्ने भएको छ । यसको पुष्टि उनीहरूले सिट भागबण्डासँगै मनोनयन दर्ताबाट गरिसकेका छन् ।
दलहरूले केही नेतालाई प्रत्यक्ष निर्वाचनमा हारे पनि राष्ट्रिय सभामा व्यवस्थापन गर्न खोजेका छन् । व्यवस्थापनमा गठबन्धनको सदाशयता पाएका नेता हुन्, कांग्रेसका कृष्णप्रसाद सिटौला ।
उनले कोशीबाट मनोनयन दर्ता गराएका छन् । आफ्नै दलभित्र गुटको भागबण्डामा सहमति नहुँदै उनको टिकट पक्का भइसकेको थियो ।
सत्ता गठबन्धन दलहरूले आफ्नो भागमा परेको सिटका लागि मात्र उम्मेदवारी दर्ता गराए । प्रमुख प्रतिपक्षी एमालेले १९ सिटमै प्रतिस्पर्धा गर्दैछ ।
आगामी २० फागुनमा पदावधि पूरा हुने राष्ट्रिय सभाका २० सदस्यमध्ये धेरै अर्थात् ९ जना एमालेका छन् । यसमा निर्वाचित ८ छन् भने राष्ट्रपतिले मनोनीत गरेका एकजना छन् ।
गुमेको सिटमा एमाले फर्किने सम्भावना निकै कम छ । निर्वाचनमा पार्टीको निर्देशनअनुसार मतदाता इमानदार भए १९ सिटमै गठबन्धन दलको वर्चस्व हुने देखिएको छ ।
राष्ट्रपतिले मनोनीत गर्ने सदस्य पनि गठबन्धनभित्रकै नेताको भागमा जाने पक्का छ ।
राष्ट्रिय सभामा अब माओवादी केन्द्र सबैभन्दा ठूलो दल हुने देखिएको छ । माओवादीबाट हाल उपाध्यक्षसमेत १५ जना छन् ।
तीनजना फागुन २० मा बिदा भए पनि ६ जना निर्वाचित भए माओवादी सांसदको संख्या १८ पुग्नेछ ।
राष्ट्रिय सभामा कांग्रेसका १० सांसद छन् । जसमा चारजना २० फागुनमा बिदा हुँदै छन् । गठबन्धनको योजनाअनुसार नतिजा आए कांग्रेसका १० जना निर्वाचित हुनेछन् ।
यो अवस्थामा १६ सिटसहित कांग्रेस राष्ट्रिय सभाको दोस्रो ठूलो दल बन्नेछ । एकीकृत समाजवादीले गठबन्धनको भागबण्डामा दुई सिट पाएको छ ।
दुई सांसद फागुन २० बाट बिदा हुँदा त्यही सिट पदपूर्तिले एकीकृत समाजवादीका लागि यो निर्वाचन खासै लाभहानिको देखिँदैन ।
जबकी अहिले १८ सांसदसहित ठूलो दल रहेको एमाले भने तेस्रो हुने देखिएको छ । ९ सांसद घटेपछि उसका ९ जना बाँकी हुनेछन् ।
नयाँ संविधान जारीसँगै तीन तहको सरकारको अभ्यासमा मुलुकले अझै धेरै कानुन बनाउनै बाँकी छन् । समाजमा पछाडि पारिएका वर्गको पहुँच अझैसम्म सुनिश्चित भइसकेको छैन ।
निर्वाचन आयोगका अनुसार सोमबार दर्ता भएका ५२ मनोनयनमा महिला समूहतर्फ १८, दलिततर्फ पाँच, अपांगता भएका व्यक्ति वा अल्पसंख्यक समुदायतर्फ ८ र अन्य समूहतर्फ २१ जनाको छ ।
सबैभन्दा धेरै मनोनयन बागमती प्रदेशमा परेको छ । महिला चार, दलित तीन, अपांगता भएका व्यक्ति वा अल्पसंख्यक समुदायका लागि चार र अन्य समूहका लागि चारजना गरी १५ जना उम्मेदवारको मनोनयन परेको छ ।
कोशी र मधेश प्रदेशमा महिला दुई र अन्य समूहका लागि तीन गरी पाँच÷पाँच जनाको मनोनयन दर्ता भएको छ ।
गण्डकी प्रदेशमा महिला तीन, अपांगता भएका व्यक्ति वा अल्पसंख्यक समुदायका लागि दुई र अन्य समूहका तीनजना गरी जम्मा ८ जनाको मनोनयन दर्ता भएको छ ।
लुम्बिनीमा महिला तीन, अन्य समूहका लागि चारसहित सात जनाको मनोनयनपत्र दर्ता भएको छ ।
कर्णालीमा महिला दुई, दलित समूहका लागि दुई र अन्य समूहका लागि दुई गरी जम्मा ६ जनाको मनोनयन दर्ता भएको छ ।
सुदूरपश्चिममा महिला दुई, अपांगता भएका व्यक्ति वा अल्पसंख्यक समुदायका लागि दुई र अन्य समूहका दुई गरी ६ जनाको मनोनयनपत्र दर्ता भएको छ ।
आयोगले २४ पुसमा उम्मेदवारको विरोधमा उजुरी दिने, पुस २५ र २६ गते मनोनयनपत्र र उजुरी उपर जाँचबुझ गरी नामावली प्रकाशित गर्ने, पुस २७ गते उम्मेदवारले नाम फिर्ता लिने तथा अन्तिम नामावली प्रकाशन गर्ने र पुस २८ गते निर्वाचन चिन्ह वितरण गर्ने आयोगको कार्यतालिका छ ।
निर्वाचनका लागि आयोगले मतदाता र मतभार आइतबार सार्वजनिक गरिसकेको छ । जसअनुसार सातै प्रदेशमा प्रदेश सभाका मतदाता ५ सय ४९ छन् भने स्थानीय तहका १ हजार ४ सय ९८ छन् ।
प्रदेश सभामा प्रति मतदाताको ५३ मतभारका दरले जम्मा मतभार २९ हजार ९७ छ । स्थानीय तहको प्रति मतदाताको १९ मतभारका दरले जम्मा मतभार २८ हजार ४ सय ६२ छ ।
दुवैतर्फ गरेर २ हजार ४७ मतदाताको जम्मा मतभार ५७ हजार ५ सय ५९ छ ।
